Xem nhanh trong 1 phút
6 ý chính
- Bộ luật Lao động 2019, khoản 8 Điều 3 và khoản 1 Điều 8: cấm phân biệt đối xử trong lao động – phân biệt, loại trừ hoặc ưu tiên dựa trên khuyết tật (cùng nhiều lý do khác). Luật Người khuyết tật, Điều 33: không được từ chối tuyển người khuyết tật có đủ tiêu chuẩn.
- Ngoại lệ: phân biệt xuất phát từ yêu cầu đặc thù của công việc thì không bị coi là phân biệt đối xử. Vì vậy hãy hỏi rõ tiêu chuẩn nào mình chưa đạt, xin trả lời bằng tin nhắn hoặc văn bản.
- Đã đi làm mà bị trả lương thấp vì khuyết tật: tranh chấp lao động cá nhân thường qua hòa giải viên lao động trước; thời hạn khởi kiện ra tòa là 1 năm kể từ ngày phát hiện vi phạm (Điều 188, 190). Người lao động kiện đòi tiền lương được miễn án phí.
- Từ 1/1/2027, Luật Trợ giúp pháp lý sửa đổi đưa người khuyết tật vào diện được trợ giúp pháp lý miễn phí, không cần chứng minh khó khăn về tiền. Hỏi Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước của Sở Tư pháp; nhờ thêm công đoàn, hội người khuyết tật, cơ quan quản lý lao động.
- Cái giá của việc kiện: thuê luật sư thì tự trả tiền, vụ việc có thể kéo dài nhiều tháng, chứng cứ phải tự giữ. Lúc phỏng vấn người ta ít khi ghi lý do – giữ tin nhắn, email, thông báo tuyển dụng, phiếu lương, ghi lại ngày giờ, ai nói gì.
- Thông tin pháp luật tham khảo.
Cái giá phải trả và thứ đổi lại
💸 Cái giá
Thuê luật sư thì tự trả tiền; một vụ kiện có thể kéo dài nhiều tháng; chứng cứ phải tự giữ từ đầu; quan hệ với chỗ làm khó còn như cũ.
🎯 Đổi lại được gì (theo sách)
Hành vi phân biệt bị dừng lại, tiền lương bị thiếu có thể đòi về; đi đúng thứ tự (trợ giúp pháp lý, phản ánh, hòa giải) thì tốn ít nhất. Mức bằng chứng: A.
Ở Việt Nam: luật, số liệu, vụ việc
📅 Thông tin cập nhật đến:
- Ở Việt Nam: Bộ luật Lao động 2019, khoản 8 Điều 3 – phân biệt đối xử trong lao động gồm phân biệt, loại trừ hoặc ưu tiên dựa trên khuyết tật (cùng các lý do khác); phân biệt xuất phát từ yêu cầu đặc thù của công việc thì không bị coi là phân biệt đối xử; khoản 1 Điều 8 – nghiêm cấm phân biệt đối xử trong lao động.
- Luật Người khuyết tật 2010 Điều 14 (nghiêm cấm phân biệt đối xử), Điều 33 khoản 2 (không được từ chối tuyển người khuyết tật đủ tiêu chuẩn).
- Tranh chấp lao động cá nhân thường qua hòa giải viên lao động trước (Điều 188); thời hiệu khởi kiện ra tòa 1 năm kể từ ngày phát hiện vi phạm (Điều 190).
- Người lao động kiện đòi tiền lương được miễn án phí (Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 Điều 12).
- Luật Trợ giúp pháp lý sửa đổi 05/2026/QH16 (thông qua 23/4/2026, hiệu lực 1/1/2027): người khuyết tật thuộc diện được trợ giúp pháp lý, không còn kèm điều kiện khó khăn tài chính; Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước trực thuộc Sở Tư pháp.
- Nơi phản ánh: cơ quan quản lý lao động của tỉnh, công đoàn, Hội Người khuyết tật.
Luật, mức tiền và lãi suất có thể đã thay đổi sau ngày cập nhật. Trước khi làm theo, hãy kiểm tra văn bản gốc hoặc hỏi cơ quan có thẩm quyền.
Lưu ý khi áp dụng
Không dùng chi tiết Trung Quốc: Luật Bảo đảm NKT TQ Điều 3, 38, 64; Điều lệ việc làm NKT TQ Điều 4, 13; Luật Trợ giúp pháp lý TQ Điều 42, 45; Biện pháp nộp án phí TQ Điều 6, 29; sơ thẩm 6 tháng, rút gọn 3 tháng; luật sư phí vài nghìn đến vài vạn tệ. Không đọc mức phạt hành chính (NĐ 283/2026 Điều 10, NĐ 98/2026 chỉ thấy qua snippet). Không nói "bên thua trả tiền luật sư", không nói thời gian xét xử cụ thể. Thời hiệu 1 năm chỉ nói cho người đã đi làm (tranh chấp lao động cá nhân); bị từ chối lúc tuyển dụng có thuộc tranh chấp lao động không – chưa xác minh. Miễn án phí chỉ nói cho kiện đòi tiền lương (NQ 326/2016 Điều 12 – còn hiệu lực chưa kiểm). Không khuyên ghi âm lén. Không nêu tên doanh nghiệp. Không lặp NĐ 374/2025, Điều 34, số 23,5% (tập 303). BLLĐ sửa đổi đang trình Quốc hội (đề xuất hiệu lực 1/3/2027), Luật NKT đang sửa – kiểm lại Điều 3, 8, 188, 190 BLLĐ và Điều 14, 33 Luật NKT trước khi đăng.
Làm ngay hôm nay
- Hỏi rõ lý do bị từ chối, xin trả lời bằng văn bản
- Lưu mọi tin nhắn, email, phiếu lương
- Mang giấy xác nhận khuyết tật đến Trung tâm trợ giúp pháp lý
- Nhờ công đoàn, hội người khuyết tật
- Tính kỹ tiền bạc, thời gian trước khi kiện
Câu hỏi để tự kiểm tra: Bạn hay người thân từng bị đối xử khác đi ở chỗ làm vì khuyết tật chưa?
Ảnh đúc kết (lưu lại để nhớ)

Nguồn và ghi công
Bài dịch, rút gọn và bổ sung thông tin Việt Nam từ 高性价比人生指南 (mục 33.20, đã dịch và rút gọn) của tác giả eternity4719, phát hành theo giấy phép CC BY 4.0. Ensado đã chỉnh sửa so với bản gốc: dịch sang tiếng Việt, rút gọn, thay số liệu Trung Quốc bằng luật và số liệu Việt Nam khi có. Tên tiếng Việt “Cẩm nang sống đáng đồng tiền” do Ensado đặt.
Nguồn Việt Nam và nghiên cứu được dẫn: Bộ luật Lao động 2019; Luật Người khuyết tật 2010; Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14; Luật Trợ giúp pháp lý sửa đổi 2026.



