Bố mẹ đã lẫn mà vẫn bị dắt đi ký bán nhà? Người nhà nói không đủ, phải có tòa tuyên

361 / 402 bàiPhần 6 Nhà cửa và gia đìnhChăm người khuyết tật chương~4 phút đọcMức A bằng chứng
Tóm tắt: Người nhà nói không có giá trị. Tòa tuyên dựa trên giám định, chỉ định người giám hộ để bảo vệ bố mẹ. Bố mẹ lẫn, người giám hộ: 5 điều nên biết.

Xem nhanh trong 1 phút

🎬 Video của bài này sắp có. Trong lúc chờ, bạn đọc bài bên dưới: đủ ý như video.

6 ý chính

  1. Bộ luật Dân sự 2015 (Điều 22, 23): chỉ tòa án mới tuyên được một người lớn là "mất năng lực hành vi dân sự" hoặc "có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi", trên cơ sở giám định pháp y tâm thần. Người nhà tự nói không có giá trị.
  2. Thủ tục: nộp đơn ở tòa án nhân dân khu vực nơi người đó cư trú; tòa trưng cầu giám định rồi mới quyết định, đồng thời xác định hoặc chỉ định người giám hộ (thường theo thứ tự vợ hoặc chồng, rồi con cả – Điều 53). Lệ phí khoảng 300.000 đồng, người cao tuổi có thể được miễn.
  3. Điều 59: người giám hộ bán, cho thuê, thế chấp tài sản có giá trị lớn phải được người giám sát việc giám hộ đồng ý.
  4. Điều 128, 132: người chưa bị tòa tuyên gì nhưng lúc ký không nhận thức được hành vi có quyền yêu cầu tòa tuyên giao dịch vô hiệu – thời hiệu 2 năm. Một vụ ở Cần Thơ: hợp đồng chuyển nhượng đất có công chứng viên đến nhà, người cô bị tai biến lăn tay – hai cấp tòa vẫn tuyên vô hiệu, buộc trả đất.
  5. Người có khó khăn trong nhận thức không mất hết quyền: việc vừa sức, việc có lợi thì để họ tự làm, hỏi ý họ.
  6. Thông tin pháp luật tham khảo.

Cái giá phải trả và thứ đổi lại

💸 Cái giá

Lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm khoảng 300.000 đồng (người cao tuổi có thể được miễn), cộng chi phí giám định pháp y tâm thần nếu cần; mất thời gian làm hồ sơ.

🎯 Đổi lại được gì (theo sách)

Có người giám hộ hợp pháp lo giấy tờ, tài sản cho người thân; người ngoài khó dắt người lẫn đi ký bán nhà, vay tiền. Mức bằng chứng: A.

Ở Việt Nam: luật, số liệu, vụ việc

📅 Thông tin cập nhật đến:

  • Ở Việt Nam: Bộ luật Dân sự 2015.
  • Điều 22: người do bệnh tâm thần hoặc bệnh khác không thể nhận thức, làm chủ hành vi – Tòa án tuyên mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần; giao dịch phải do người đại diện theo pháp luật thực hiện.
  • Điều 23: người thành niên không đủ khả năng nhận thức, làm chủ hành vi nhưng chưa đến mức mất năng lực – Tòa có thể tuyên là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và chỉ định người giám hộ.
  • Điều 53: người giám hộ đương nhiên theo thứ tự vợ hoặc chồng, con cả, rồi cha mẹ.
  • Điều 59: bán, cho thuê, thế chấp tài sản có giá trị lớn của người được giám hộ phải được người giám sát việc giám hộ đồng ý.
  • Điều 128: người chưa bị tòa tuyên gì nhưng lúc ký không nhận thức được hành vi có quyền yêu cầu tòa tuyên giao dịch vô hiệu; thời hiệu 2 năm (Điều 132).
  • Thủ tục: nộp đơn ở TAND khu vực nơi người đó cư trú; tòa trưng cầu giám định pháp y tâm thần rồi mới quyết định.
  • Vụ ở Cần Thơ (báo 2/9/2024): người cháu đưa công chứng viên đến nhà cho người cô bị tai biến nặng lăn tay hợp đồng chuyển nhượng đất; hai cấp tòa tuyên hợp đồng vô hiệu, buộc trả đất.

Luật, mức tiền và lãi suất có thể đã thay đổi sau ngày cập nhật. Trước khi làm theo, hãy kiểm tra văn bản gốc hoặc hỏi cơ quan có thẩm quyền.

Lưu ý khi áp dụng

Không dùng "hạn chế năng lực hành vi dân sự" cho người già lẫn (Điều 24 BLDS chỉ cho người nghiện phá tán tài sản). Không nói "không mất phí, tòa xử trong 30 ngày" (số Trung Quốc). Không nói "Tòa án huyện" – nay là TAND khu vực. Không nói "hợp đồng đã công chứng thì không ai hủy được", cũng không nói "chắc chắn hủy được". Không nêu tên người, số bản án. Không lặp phần chọn trước người giám hộ, ủy quyền khi còn minh mẫn (tập 027/037).

Làm ngay hôm nay

  • Bàn với cả nhà chuyện nộp đơn ra tòa
  • Nộp đơn ở tòa án khu vực nơi cư trú
  • Không tự ý ký thay bố mẹ
  • Cất giữ sổ đỏ, sổ tiết kiệm, ghi rõ ai giữ
  • Bị dắt đi ký: yêu cầu tòa xem xét trong 2 năm

Câu hỏi để tự kiểm tra: Nhà bạn đã bàn chuyện này với nhau chưa?

Ảnh đúc kết (lưu lại để nhớ)

Bố mẹ đã lẫn? phải có tòa tuyên
Ảnh đúc kết bài 361: Bố mẹ đã lẫn? phải có tòa tuyên

Nguồn và ghi công

Bài dịch, rút gọn và bổ sung thông tin Việt Nam từ 高性价比人生指南 (mục 33.18, đã dịch và rút gọn) của tác giả eternity4719, phát hành theo giấy phép CC BY 4.0. Ensado đã chỉnh sửa so với bản gốc: dịch sang tiếng Việt, rút gọn, thay số liệu Trung Quốc bằng luật và số liệu Việt Nam khi có. Tên tiếng Việt “Cẩm nang sống đáng đồng tiền” do Ensado đặt.

Nguồn Việt Nam và nghiên cứu được dẫn: Bộ luật Dân sự 2015; Bộ luật Tố tụng dân sự 2015; Báo Pháp Luật TP.HCM (2024).

Thông tin tham khảo. Bài viết tổng hợp từ sách và nguồn công khai đến ngày cập nhật ghi trên, không thay thế lời khuyên của bác sĩ, luật sư hay chuyên gia tài chính. Trường hợp khẩn cấp về sức khỏe, gọi 115. Thấy thông tin đã cũ hoặc sai? Báo cho Ensado qua trang liên hệ.
Thấy hữu ích? Gửi cho bạn bè:FacebookTelegram