Đừng chia sẻ tin chưa kiểm chứng bị bôi nhọ thì lưu bằng chứng trước

199 / 402 bàiPhần 4 Luật và giấy tờPháp lý & tài sản chương~5 phút đọcMức A bằng chứng
Tóm tắt: Từ 1/7/2026, chia sẻ tin sai sự thật bị phạt 10–25 triệu, có thể bị khóa tài khoản. Bị bôi nhọ thì lưu bằng chứng trước, đừng chửi lại. Tin giả và bị bôi nhọ trên mạng: 5 điều cần biết.

Xem nhanh trong 1 phút

🎬 Video của bài này sắp có. Trong lúc chờ, bạn đọc bài bên dưới: đủ ý như video.

6 ý chính

  1. Nghị định 174/2026 (hiệu lực 1/7/2026, Điều 95): cá nhân chia sẻ thông tin sai sự thật, vu khống, xúc phạm danh dự người khác bị phạt 10–15 triệu; gây hoang mang trong Nhân dân 15–25 triệu, buộc gỡ bỏ, có thể buộc khóa tài khoản.
  2. Chia sẻ lại cũng bị xử: tháng 8/2026 ở Hà Nội, hai người bị phạt 12,5 triệu đồng mỗi người vì bình luận sai sự thật.
  3. Luật An ninh mạng 2025 (hiệu lực 1/7/2026) cấm dùng trí tuệ nhân tạo để giả mạo video, hình ảnh, giọng nói người khác. Cuối 2025, một người ở Lào Cai đăng video AI nói 2.257 người chết vì lũ, bị triệu tập và phải gỡ bài.
  4. Bị bôi nhọ: không chửi lại, không xóa gì. Lưu bằng chứng trước khi đối phương xóa – chụp, quay màn hình, giữ link, tên tài khoản, thời gian; cần chắc chắn thì nhờ thừa hành viên (trước gọi là thừa phát lại) lập vi bằng.
  5. Làm nhục, vu khống qua mạng có thể bị tù 3 tháng–2 năm và 1–3 năm (Điều 155, 156 Bộ luật Hình sự); ở khung nhẹ nhất, bị hại phải tự yêu cầu khởi tố.
  6. Thông tin pháp luật tham khảo, không thay thế tư vấn của luật sư.

Cái giá phải trả và thứ đổi lại

Mục 8.16: Trên mạng không chửi người, không bịa chuyện, không chia sẻ tin chưa kiểm chứng; bị bôi nhọ thì lưu bằng chứng rồi báo

💸 Cái giá

Không tốn tiền; nghĩ thêm mười giây trước khi bấm đăng. Khó nhất là bị chửi mà không chửi lại.

🎯 Đổi lại được gì (theo sách)

Nghị định 174/2026/NĐ-CP (hiệu lực 01/7/2026), Điều 95: cá nhân cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc, vu khống xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác bị phạt 10–15 triệu; thông tin sai sự thật gây hoang mang trong Nhân dân bị phạt 15–25 triệu (tổ chức gấp đôi), buộc gỡ bỏ, có thể bị buộc khóa tài khoản, trang, nhóm. Bộ luật Hình sự: Điều 155 làm nhục người khác qua mạng tù 3 tháng–2 năm; Điều 156 vu khống qua mạng tù 1–3 năm; khung khoản 1 của hai tội này chỉ khởi tố khi bị hại yêu cầu (Điều 155 Bộ luật Tố tụng hình sự). Mức bằng chứng: A.

Mục 9.1: Trong nhóm chat không chuyển tiếp tin thiên tai, dịch bệnh, an ninh chưa rõ thật giả; không sửa ảnh, không dùng AI dựng ảnh hiện trường

💸 Cái giá

Không tốn tiền; xem nguồn có phải thông báo chính thức không, không chắc thì không chuyển.

🎯 Đổi lại được gì (theo sách)

Luật An ninh mạng 2025 (116/2025/QH15, hiệu lực 01/7/2026), Điều 7: cấm thông tin bịa đặt, vu khống, sai sự thật xâm phạm danh dự người khác; cấm thông tin sai sự thật gây hoang mang trong Nhân dân; cấm dùng trí tuệ nhân tạo hoặc công nghệ mới để giả mạo video, hình ảnh, giọng nói của người khác trái pháp luật. Mức bằng chứng: A.

Mục 8.37: Bị bôi nhọ, "bạo lực mạng": bật chế độ bảo vệ, lưu bằng chứng trước, rồi chọn báo nền tảng, nhờ luật sư hoặc báo công an

💸 Cái giá

Mười mấy phút lưu bằng chứng ngay lúc đó; nếu đi đến khởi kiện thì tốn thời gian và có thể phải thuê luật sư.

🎯 Đổi lại được gì (theo sách)

Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, khoản 2 Điều 95: ảnh, video tự chụp phải kèm văn bản trình bày xuất xứ. Nghị định 151/2026/NĐ-CP (hiệu lực 01/7/2026): thừa hành viên (trước gọi là thừa phát lại) lập vi bằng ghi nhận sự kiện có thật; vi bằng là nguồn chứng cứ để tòa xem xét. Vi bằng chứng minh nội dung có tồn tại, không chứng minh nội dung đúng hay sai. Mức bằng chứng: A theo sách; cách lưu bằng chứng ở Việt Nam là kinh nghiệm của luật sư.

Ở Việt Nam: luật, số liệu, vụ việc

📅 Thông tin cập nhật đến:

  • Hà Nội 8/2026: Công an xã Thượng Phúc phối hợp Phòng An ninh mạng phạt 2 người 12,5 triệu đồng mỗi người theo điểm a khoản 1 Điều 95 Nghị định 174/2026 vì bình luận sai sự thật (CAND, 29/8/2026).
  • Cà Mau 12/2025: hai phụ nữ bị phạt 7,5 triệu đồng mỗi người vì đăng video, bình luận sai sự thật về lũ ở Đắk Lắk (mức nghị định cũ).
  • Lào Cai 11/2025: một phụ nữ đăng video do AI tạo, nói khoảng 2.257 người chết, mất tích do mưa lũ miền Trung và cho rằng tin bị bưng bít; bị Công an tỉnh triệu tập, phải gỡ bài và cam kết (Báo Lào Cai, 28/11/2025).

Luật, mức tiền và lãi suất có thể đã thay đổi sau ngày cập nhật. Trước khi làm theo, hãy kiểm tra văn bản gốc hoặc hỏi cơ quan có thẩm quyền.

Lưu ý khi áp dụng

Chia sẻ lại tin sai cũng bị xử, không chỉ người bịa ra. Các vụ đã công bố chủ yếu bị phạt hành chính hoặc triệu tập; không nói "chia sẻ tin giả là đi tù". Việt Nam không có tội riêng về tin giả thiên tai, dịch bệnh như Trung Quốc; trường hợp nặng có thể xét theo Điều 288 Bộ luật Hình sự khi có thu lợi, thiệt hại hoặc gây dư luận xấu. Không chửi lại, vì chửi lại thì chính mình thành người vi phạm. Không xóa nội dung trong tài khoản của mình, đó là bằng chứng. Khung nhẹ của tội làm nhục, vu khống chỉ khởi tố khi bị hại yêu cầu.

Làm ngay hôm nay

  • Tin thiên tai, dịch bệnh: chỉ tin nguồn chính thức
  • Không chắc thì không chuyển
  • Không dùng AI dựng ảnh người khác, ảnh hiện trường
  • Bị chửi: không chửi lại, không xóa bằng chứng
  • Lưu bằng chứng trước, rồi báo nền tảng hoặc công an

Câu hỏi để tự kiểm tra: Nhóm chat nhà bạn hay nhận loại tin nào nhất?

Ảnh đúc kết (lưu lại để nhớ)

Không chắc thì không chuyển
Ảnh đúc kết bài 199: Không chắc thì không chuyển

📚 Đọc thêm / đồ dùng gợi ý: Sách Bộ luật Dân sự và Hình sự (luật hiện hành) (link tiếp thị) Ensado có thể nhận hoa hồng, giá của bạn không đổi.

Nguồn và ghi công

Bài dịch, rút gọn và bổ sung thông tin Việt Nam từ 高性价比人生指南 (mục 8.16, 9.1 và 8.37, đã dịch và rút gọn) của tác giả eternity4719, phát hành theo giấy phép CC BY 4.0. Ensado đã chỉnh sửa so với bản gốc: dịch sang tiếng Việt, rút gọn, thay số liệu Trung Quốc bằng luật và số liệu Việt Nam khi có. Tên tiếng Việt “Cẩm nang sống đáng đồng tiền” do Ensado đặt.

Nguồn Việt Nam và nghiên cứu được dẫn: Nghị định 174/2026/NĐ-CP; Luật An ninh mạng 2025; Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi); Nghị định 151/2026/NĐ-CP.

Thông tin tham khảo. Bài viết tổng hợp từ sách và nguồn công khai đến ngày cập nhật ghi trên, không thay thế lời khuyên của bác sĩ, luật sư hay chuyên gia tài chính. Trường hợp khẩn cấp về sức khỏe, gọi 115. Thấy thông tin đã cũ hoặc sai? Báo cho Ensado qua trang liên hệ.
Thấy hữu ích? Gửi cho bạn bè:FacebookTelegram