Quyền mua cổ phiếu là gì? Đăng ký, chuyển nhượng quyền và giá điều chỉnh

Trả lời nhanh: Quyền mua cổ phần là chứng khoán cho cổ đông hiện hữu quyền mua cổ phần mới theo điều kiện đã xác định (Luật Chứng khoán 2019, Điều 4). Thời hạn đăng ký mua cho nhà đầu tư tối thiểu 20 ngày (Điều 26). Ngày giao dịch không hưởng quyền, giá tham chiếu = (giá đóng cửa + giá phát hành × a) ÷ (1 + a), với a là số cổ phiếu mới trên 1 cổ phiếu cũ.

Nguồn: số liệu và quy định trong bài lấy từ văn bản, trang chính thức ghi ở cuối bài, Ensado kiểm tra ngày 13/11/2026. Quy định có thể thay đổi; bài chỉ để tham khảo, không phải lời khuyên đầu tư.

Quyền mua là gì?

Luật Chứng khoán 2019 (Điều 4, khoản 7): quyền mua cổ phần là chứng khoán do công ty cổ phần phát hành, cho cổ đông hiện hữu quyền mua cổ phần mới theo điều kiện đã xác định.

Mỗi cổ phiếu bạn có tại ngày đăng ký cuối cùng nhận 1 quyền. Tỷ lệ thực hiện quyền cho biết bao nhiêu quyền mua được bao nhiêu cổ phiếu mới. Ví dụ đợt phát hành của VIX năm 2026: tỷ lệ 10:6, giá 12.000đ, tức 10 quyền mua được 6 cổ phiếu mới.

Ví dụ giả định với tỷ lệ đó: có 1.000 cổ phiếu thì được mua 600 cổ phiếu mới, nộp 600 × 12.000 = 7.200.000đ.

Muốn có quyền phải mua cổ phiếu chậm nhất phiên liền trước ngày giao dịch không hưởng quyền (bảng giá HOSE ghi ký hiệu 04). Ngày đăng ký cuối cùng là ngày VSDC lập danh sách người sở hữu để phân bổ quyền (Thông tư 145/2026/TT-BTC từ 16/11/2026, thay Thông tư 119/2020/TT-BTC).

Đăng ký mua và nộp tiền

Sau ngày đăng ký cuối cùng, quyền mua về tài khoản chứng khoán. Bạn đăng ký mua và nộp tiền qua công ty chứng khoán (thường ngay trên ứng dụng) trong thời gian ghi ở thông báo phát hành.

Luật Chứng khoán 2019 (Điều 26) yêu cầu thời hạn đăng ký mua cho nhà đầu tư tối thiểu 20 ngày khi chào bán ra công chúng; đợt phân phối phải xong trong 90 ngày kể từ khi giấy chứng nhận đăng ký chào bán có hiệu lực, được gia hạn tối đa 30 ngày.

Hết hạn mà không đăng ký, nộp tiền thì quyền hết giá trị. Cổ phiếu mới chỉ giao dịch được sau khi đợt chào bán kết thúc và cổ phiếu được đăng ký, niêm yết bổ sung; thời gian cụ thể theo từng đợt.

Chuyển nhượng quyền mua

Không muốn bỏ tiền mua, bạn có thể chuyển nhượng (bán) quyền cho người khác trong thời gian chuyển nhượng ghi ở thông báo. Ví dụ đợt VIX 2026: chuyển nhượng từ 16/3 đến 31/3 và chỉ được chuyển nhượng 1 lần.

Việc chuyển nhượng thường làm qua công ty chứng khoán, giá do hai bên tự thỏa thuận. Điều kiện “chỉ chuyển nhượng 1 lần” được ghi trong thông báo của từng đợt; Ensado chưa tìm thấy điều luật nêu số lần này.

Giá trị lý thuyết của 1 quyền ≈ (giá tham chiếu sau điều chỉnh − giá phát hành) × a. Xem ví dụ ở mục dưới.

Giá điều chỉnh ngày giao dịch không hưởng quyền

Ngày giao dịch không hưởng quyền, Sở giao dịch điều chỉnh giá tham chiếu theo giá trị quyền. Khi chỉ có quyền mua: giá tham chiếu mới = (giá đóng cửa phiên trước + giá phát hành × a) ÷ (1 + a).

Ví dụ thực tế: cổ phiếu NVL đóng cửa 10.300đ phiên 29/9/2026, phát hành tỷ lệ 3:1 (a = 1/3), giá 10.000đ. Giá tham chiếu ngày 30/9/2026 = (10.300 + 10.000 × 1/3) ÷ (1 + 1/3) = 10.225đ, đúng mức báo chí đưa tin.

Ví dụ giả định: giá đóng cửa 30.000đ, tỷ lệ 10:2 (a = 0,2), giá phát hành 15.000đ. Giá tham chiếu mới = (30.000 + 15.000 × 0,2) ÷ 1,2 = 27.500đ. Bạn có 1.000 cổ phiếu: trước là 30 triệu; sau điều chỉnh còn 27,5 triệu cộng 1.000 quyền, mỗi quyền khoảng (27.500 − 15.000) × 0,2 = 2.500đ, tổng 2,5 triệu. Mua thêm 200 cổ phiếu (nộp 3 triệu) thì có 1.200 × 27.500 = 33 triệu = 30 + 3 triệu. Không mua, không bán quyền thì phần 2,5 triệu này mất khi quyền hết hạn.

Sở giao dịch không điều chỉnh giá tham chiếu khi giá phát hành bằng hoặc cao hơn giá đóng cửa trước ngày giao dịch không hưởng quyền (Quy chế giao dịch HOSE ban hành năm 2021, Điều 10).

Xem thêm trên Ensado

Câu hỏi thường gặp

Không đăng ký mua thì có mất gì không?

Quyền hết giá trị. Vì giá tham chiếu đã điều chỉnh giảm, giá trị khoản đầu tư của bạn giảm đúng bằng giá trị số quyền bỏ đi (xem ví dụ).

Mua cổ phiếu đúng ngày giao dịch không hưởng quyền có được quyền mua không?

Không. Phải mua chậm nhất phiên liền trước ngày giao dịch không hưởng quyền.

Giá phát hành thấp hơn thị giá có phải là được lợi không?

Không hẳn. Giá tham chiếu đã điều chỉnh giảm tương ứng; phần chênh lệch chỉ là giá trị của quyền, bạn giữ được nếu mua cổ phiếu mới hoặc bán quyền. Đây không phải lời khuyên đầu tư.

Nguồn

Thấy hữu ích? Gửi cho bạn bè:FacebookTelegram