Cổ phiếu quỹ là gì? Doanh nghiệp mua lại cổ phiếu ảnh hưởng gì đến cổ đông

Trả lời nhanh: Cổ phiếu quỹ là cổ phiếu đã phát hành và được chính công ty mua lại. Theo Luật Chứng khoán 2019 (Điều 36, 37), công ty đại chúng muốn mua lại phải có quyết định của đại hội cổ đông, báo cáo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, công bố thông tin và chỉ được mua sau 7 ngày làm việc kể từ ngày công bố, mua tối đa trong 30 ngày, rồi giảm vốn điều lệ trong 10 ngày.

Nguồn: số liệu và quy định trong bài lấy từ văn bản, trang chính thức ghi ở cuối bài, Ensado kiểm tra ngày 13/11/2026. Quy định có thể thay đổi; bài chỉ để tham khảo, không phải lời khuyên đầu tư.

Cổ phiếu quỹ là gì?

Cổ phiếu quỹ là cổ phiếu đã phát hành bởi công ty cổ phần và được mua lại bởi chính công ty đó (Nghị định 155/2020/NĐ-CP, Điều 3).

Từ 01/01/2021, công ty đại chúng mua lại cổ phiếu theo Luật Chứng khoán 2019 phải làm thủ tục giảm vốn điều lệ tương ứng mệnh giá số cổ phiếu mua lại, trong 10 ngày kể từ khi thanh toán xong (Điều 36, khoản 5). Vì vậy số cổ phiếu này bị hủy, không nằm lại làm cổ phiếu quỹ lâu dài.

Ngoại lệ: cổ phiếu mua lại của người lao động theo chương trình phát hành cho người lao động không phải giảm vốn, chỉ báo cáo tại đại hội cổ đông thường niên gần nhất (Điều 36, khoản 6, sửa bởi Luật 56/2024/QH15 từ 01/01/2025). Cổ phiếu quỹ mua trước 01/01/2021 được bán hoặc dùng làm cổ phiếu thưởng theo quy định cũ, và công ty chưa xử lý xong số này thì chưa được mua lại cổ phiếu mới (Nghị định 155/2020, Điều 310, khoản 4).

Mua lại cổ phiếu ảnh hưởng gì đến cổ đông? (ví dụ giả định)

Công ty có 100 triệu cổ phiếu, lợi nhuận sau thuế 200 tỷ đồng: lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS) = 2.000đ.

Công ty mua lại 5 triệu cổ phiếu giá 30.000đ (chi 150 tỷ đồng) rồi giảm vốn, còn 95 triệu cổ phiếu. Nếu lợi nhuận vẫn 200 tỷ, EPS = 200 tỷ ÷ 95 triệu ≈ 2.105đ, tăng khoảng 5,3%.

Bạn giữ 1 triệu cổ phiếu: tỷ lệ sở hữu tăng từ 1% lên khoảng 1,05% dù không mua thêm.

Đổi lại, công ty phải chi tiền (từ thặng dư vốn cổ phần, quỹ đầu tư phát triển, lợi nhuận sau thuế chưa phân phối…), tài sản và vốn chủ sở hữu giảm; lợi nhuận thực tế có thể thấp hơn vì mất tiền lãi của khoản tiền đã chi. Mua lại không bảo đảm giá cổ phiếu tăng.

Điều kiện và trường hợp không được mua lại

  • Có quyết định của đại hội đồng cổ đông thông qua việc mua lại để giảm vốn, nêu số lượng, thời gian, nguyên tắc xác định giá.
  • Có đủ nguồn: thặng dư vốn cổ phần, quỹ đầu tư phát triển, lợi nhuận sau thuế chưa phân phối, quỹ khác thuộc vốn chủ sở hữu.
  • Có công ty chứng khoán được chỉ định thực hiện giao dịch.

Không được mua lại khi: đang có nợ phải trả quá hạn; đang chào bán cổ phiếu huy động thêm vốn; cổ phiếu đang là đối tượng chào mua công khai; đã mua lại trong vòng 6 tháng kể từ ngày báo cáo kết quả lần trước, hoặc vừa kết thúc đợt chào bán tăng vốn chưa quá 6 tháng (Điều 36, khoản 3).

Công ty không được mua lại cổ phiếu của người nội bộ và người liên quan, cổ đông lớn, người giữ cổ phiếu hạn chế chuyển nhượng, trừ khi mua qua khớp lệnh, mua theo tỷ lệ sở hữu hoặc theo bản án, quyết định của tòa án, trọng tài (Điều 36, khoản 4).

Quy định công bố thông tin và thời hạn

BướcThời hạn
Gửi tài liệu báo cáo mua lại cho Ủy ban Chứng khoán Nhà nướcTrước khi mua
Ủy ban thông báo đã nhận đủ tài liệu7 ngày làm việc
Công ty công bố thông tin: mục đích, số lượng, nguồn vốn, phương thức, thời gian, khoảng giáTrong 7 ngày làm việc kể từ thông báo của Ủy ban
Bắt đầu muaSau 7 ngày làm việc kể từ ngày công bố
Thời gian muaTối đa 30 ngày kể từ ngày bắt đầu
Báo cáo kết quả, nêu lý do nếu không mua đủTrong 10 ngày kể từ ngày kết thúc

Nguồn: Luật Chứng khoán, Điều 37. Công bố trên trang web công ty, phương tiện công bố thông tin của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Sở giao dịch chứng khoán. Sau khi mua lại, công ty không được chào bán cổ phiếu tăng vốn điều lệ trong 6 tháng, trừ một số trường hợp (khoản 7).

Trên bảng giá HOSE, ký hiệu 16 là giao dịch không hưởng cổ tức/thưởng bằng cổ phiếu quỹ.

Xem thêm trên Ensado

Câu hỏi thường gặp

Công ty mua lại cổ phiếu thì giá có tăng không?

Không chắc. Số cổ phiếu giảm có thể làm EPS tăng, nhưng giá còn phụ thuộc kết quả kinh doanh và thị trường. Đây không phải lời khuyên đầu tư.

Tôi có phải bán cổ phiếu cho công ty không?

Không. Khi công ty mua qua khớp lệnh trên sàn, bạn tự quyết định bán hay giữ.

Xem kế hoạch mua lại cổ phiếu ở đâu?

Trên trang web công ty, trang công bố thông tin của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Sở giao dịch chứng khoán; công ty phải công bố trước khi mua ít nhất 7 ngày làm việc.

Nguồn

Thấy hữu ích? Gửi cho bạn bè:FacebookTelegram