Đoạn 4 (thức 33-46) có mật độ Phát Kình và động tác nhào lộn dày đặc nhất toàn bài — Đích Nhị Khởi và Toàn Phong Cước đòi hỏi nền tảng thể lực và thăng bằng vững hơn hẳn các đoạn trước.
Tổng quan Đoạn 4 (thức 33-46)
Đoạn 4 là đoạn có mật độ Phát Kình và động tác nhào lộn (Đích Nhị Khởi — nhảy đá đôi, Toàn
Phong Cước — đá xoay) dày đặc nhất trong toàn bài — đòi hỏi nền tảng thể lực và thăng bằng vững
hơn hẳn 3 đoạn trước. Đây cũng là lý do nhiều giáo trình khuyên người mới không nên vội học đoạn
này nếu chưa thực sự vững Đoạn 1-3.
Bảng tóm tắt nhanh (tra cứu)
| # | Tên Hán-Việt | Pinyin / English |
|---|---|---|
| 33 | Kích Địa Chuỳ | Jī de chuí — Pounding the Ground |
| 34 | Đích Nhị Khởi | Tī èr qǐ — Double Jump Kick |
| 35 | Hộ Tâm Quyền | Hù xīn quán — Protect-the-Heart Fist |
| 36 | Toàn Phong Cước | Xuànfēng jiǎo — Tornado Foot |
| 37 | Hữu Đăng Cước | Yòu dēng jiǎo — Kicking with Right Heel |
| 38 | Yểm Thủ Quăng Quyền (lặp) | Yǎn shǒu gōng quán |
| 39 | Tiểu Cầm Đả | Xiǎo qín dǎ — Small Catch and Hit |
| 40 | Bão Đầu Thôi Sơn | Bào tóu tuī shān — Embracing Head, Pushing Mountain |
| 41 | Lục Phong Tứ Bế (lặp) | Liù fēng sì bì |
| 42 | Đơn Tiên (lặp) | Dān biān |
| 43 | Tiền Chiêu | Qián zhāo — Forward Move |
| 44 | Hậu Chiêu | Hòu zhāo — Backward Move |
| 45 | Dã Mã Phân Tông | Yěmǎ fēn zōng — Parting Wild Horse’s Mane |
| 46 | Lục Phong Tứ Bế (lặp) | Liù fēng sì bì |
Lỗi thường gặp riêng của Đoạn 4
- Cố nhảy cao trong Đích Nhị Khởi khi chưa đủ sức mạnh chân — nên tập phiên bản không nhảy trước.
- Toàn Phong Cước: xoay thân không đủ nhanh khiến chân đá “hụt” theo quán tính thay vì kiểm soát.
- Dã Mã Phân Tông: một tay “quên” tham gia lực tách, chỉ còn một tay chủ động thay vì cả hai.
Chi tiết từng thức (bấm vào để mở/đóng)
Mỗi thức bên dưới gồm đầy đủ: nguồn gốc lịch sử, ý nghĩa tên gọi, cách tập, lưu ý, ứng
dụng, và video riêng. Thức lặp lại từ đoạn trước chỉ tóm tắt kèm link.
33. Kích Địa Chuỳ (击地捶 – Jī de chuí)
Nguồn gốc & lịch sử
Một trong số ít thức đánh xuống mặt đất trong toàn bộ hệ thống Thái Cực Quyền — thể hiện tính đa dạng góc độ tấn công của Trần Gia, không chỉ giới hạn ở tầm ngang/cao như phần lớn các thức khác.
Ý nghĩa tên gọi
“Chuỳ đánh xuống đất” — quyền đánh thẳng xuống dưới.
Cách tập (chuyển động & hơi thở)
Cúi thấp người, quyền đánh thẳng xuống phía trước-dưới, tay kia hỗ trợ phía sau. Thở ra dứt khoát khi quyền chạm điểm thấp nhất.
Lưu ý khi tập / lỗi thường gặp
Cúi gập lưng thay vì gập ở hông/gối, gây áp lực lên cột sống dưới.
Ứng dụng ngắn
Đánh vào phần thân dưới/đùi đối phương khi họ ở tư thế thấp hoặc đang ngã.
Video hướng dẫn riêng thức này
34. Đích Nhị Khởi (踢二起 – Tī èr qǐ)
Nguồn gốc & lịch sử
Một trong số ít thức có động tác nhảy thật sự trong Lão Giá Nhất Lộ — nguồn gốc từ các bài quyền chiến trường thời Minh, nơi khả năng bật nhảy tấn công nhiều mục tiêu liên tiếp có giá trị thực chiến cao.
Ý nghĩa tên gọi
“Đá hai lần bật lên” — nhảy đá liên tiếp hai chân.
Cách tập (chuyển động & hơi thở)
Bật nhảy lên không trung, lần lượt đá hai chân trước khi tiếp đất (có thể tập phiên bản không nhảy cho người mới hoặc có vấn đề khớp gối). Hít sâu trước khi bật nhảy, thở ra khi đá.
Lưu ý khi tập / lỗi thường gặp
Cố nhảy cao khi chưa đủ sức mạnh chân — nên tập phiên bản không nhảy trước.
Ứng dụng ngắn
Tấn công liên hoàn hai chân khi đối phương không kịp phản ứng với đòn đầu tiên.
Video hướng dẫn riêng thức này
35. Hộ Tâm Quyền (护心拳 – Hù xīn quán)
Nguồn gốc & lịch sử
Thức chuyển tiếp ngắn sau chuỗi động tác nhảy đá mạnh — thể hiện nguyên tắc “động trung cầu tĩnh” trong Mười Yêu Lĩnh: dù vừa trải qua động tác mạnh, người tập vẫn phải lập tức tìm lại sự ổn định trước khi tiếp tục.
Ý nghĩa tên gọi
“Quyền bảo vệ tim” — tư thế thu quyền về bảo vệ vùng ngực.
Cách tập (chuyển động & hơi thở)
Hai tay thu về trước ngực dạng thủ, trọng tâm hạ thấp ổn định sau pha nhảy đá trước đó. Hít vào, ổn định nhịp thở sau chuỗi động tác mạnh.
Lưu ý khi tập / lỗi thường gặp
Thu tay quá sát ngực gây gồng cứng vai.
Ứng dụng ngắn
Tư thế phòng thủ ngắn, bảo vệ vùng thân trên trước khi phản công tiếp.
Video hướng dẫn riêng thức này
36. Toàn Phong Cước (旋风脚 – Xuànfēng jiǎo)
Nguồn gốc & lịch sử
Tên gọi “chân gió xoáy” thuộc lớp đặt tên theo hiện tượng tự nhiên phổ biến trong quyền phổ cổ — đòi hỏi kỹ thuật xoay-đá phối hợp cao, thường được xem là một trong những thức khó nhất về mặt kỹ thuật thuần tuý trong toàn bài.
Ý nghĩa tên gọi
“Chân gió xoáy” — đá xoay tròn như cơn lốc.
Cách tập (chuyển động & hơi thở)
Xoay thân trên một chân trụ, chân kia quét vòng theo lực xoay. Thở ra khi hoàn thành cú xoay-đá.
Lưu ý khi tập / lỗi thường gặp
Xoay thân không đủ nhanh khiến chân đá theo quán tính thay vì kiểm soát.
Ứng dụng ngắn
Quét ngã đối phương đứng gần bằng lực xoay toàn thân, hoặc thoát vòng vây nhiều hướng.
Video hướng dẫn riêng thức này
37. Hữu Đăng Cước (右蹬脚 – Yòu dēng jiǎo)
Nguồn gốc & lịch sử
Đơn giản hơn Chuyển Thân Tả Đăng Cước ở Đoạn 3 (không có pha xoay thân trước) — cho thấy cấu trúc bài quyền thường xen kẽ giữa các thức khó và dễ hơn để người tập có thời gian phục hồi sức.
Ý nghĩa tên gọi
Tương tự Chuyển Thân Tả Đăng Cước ở Đoạn 3, chỉ đổi bên phải và không có pha xoay thân trước đó.
Cách tập (chuyển động & hơi thở)
Đá thẳng gót chân phải vào tầm trung khi đối phương ở phía trước. Thở ra khi gót chân đá ra.
Lưu ý khi tập / lỗi thường gặp
Cùng nhóm lỗi với Đăng Cước ở Đoạn 3 — đá khi trọng tâm chưa ổn định.
Ứng dụng ngắn
Đá thẳng vào tầm trung đối phương phía trước.
Video hướng dẫn riêng thức này
38. Yểm Thủ Quăng Quyền (lặp lại)
Thức này đã được phân tích đầy đủ (lịch sử, ý nghĩa, cách tập, lưu ý, ứng dụng, ảnh, video)
tại lao gia nhat lo doan 2.
Bấm vào link để xem lại, tránh đọc trùng nội dung ở đây.
39. Tiểu Cầm Đả (小擒打 – Xiǎo qín dǎ)
Nguồn gốc & lịch sử
Một trong số ít thức thể hiện rõ kỹ thuật chin-na (khoá bắt) trong toàn bộ Lão Giá Nhất Lộ — phản ánh khía cạnh cận chiến/khoá khớp mà nhiều người tập vì sức khoẻ thường bỏ qua khi phân tích bài quyền.
Ý nghĩa tên gọi
“Bắt nhỏ rồi đánh” — khoá/bắt giữ nhẹ trước khi đánh.
Cách tập (chuyển động & hơi thở)
Một tay bắt/khoá nhẹ cổ tay hoặc khuỷu đối phương (mô phỏng), tay kia đánh vào ngay sau đó. Thở ra khi thực hiện đòn đánh sau khi bắt giữ.
Lưu ý khi tập / lỗi thường gặp
Dùng lực bắt giữ quá mạnh gây gồng cả cánh tay, mất khả năng chuyển tiếp nhanh sang đòn đánh.
Ứng dụng ngắn
Minh hoạ trực tiếp kỹ thuật khoá bắt kết hợp đòn đánh theo sau.
Video hướng dẫn riêng thức này
40. Bão Đầu Thôi Sơn (抱头推山 – Bào tóu tuī shān)
Nguồn gốc & lịch sử
Tên gọi mang hình ảnh phóng đại (“đẩy cả quả núi”) điển hình của quyền phổ cổ nhằm truyền cảm hứng về sức mạnh — thực chất mô tả một cú đẩy song thủ mạnh, không phải nghĩa đen.
Ý nghĩa tên gọi
“Ôm đầu đẩy núi” — hai tay ôm qua đầu rồi đẩy mạnh như đẩy cả quả núi.
Cách tập (chuyển động & hơi thở)
Hai tay vòng qua trên đầu rồi đẩy thẳng về phía trước, trọng tâm dồn mạnh vào chân trước. Thở ra dứt khoát khi đẩy.
Lưu ý khi tập / lỗi thường gặp
Đẩy chỉ bằng cánh tay, thiếu lực từ chân-eo.
Ứng dụng ngắn
Đẩy mạnh đối phương ra xa sau khi đã khống chế/ôm giữ được phần trên cơ thể họ.
Video hướng dẫn riêng thức này
41. Lục Phong Tứ Bế (lặp lại)
Thức này đã được phân tích đầy đủ (lịch sử, ý nghĩa, cách tập, lưu ý, ứng dụng, ảnh, video)
tại lao gia nhat lo doan 1.
Bấm vào link để xem lại, tránh đọc trùng nội dung ở đây.
42. Đơn Tiên (lặp lại)
Thức này đã được phân tích đầy đủ (lịch sử, ý nghĩa, cách tập, lưu ý, ứng dụng, ảnh, video)
tại lao gia nhat lo doan 2.
Bấm vào link để xem lại, tránh đọc trùng nội dung ở đây.
43. Tiền Chiêu (前招 – Qián zhāo)
Nguồn gốc & lịch sử
Cùng với Hậu Chiêu tạo thành cặp thức “thăm dò” hiếm hoi trong bài — không phát kình, không phòng thủ rõ ràng, mà đóng vai trò như một nhịp nghỉ chiến thuật trước khi vào đòn quyết định Dã Mã Phân Tông.
Ý nghĩa tên gọi
“Chiêu tiến” — động tác hướng về phía trước, thường đi cặp với Hậu Chiêu ngay sau.
Cách tập (chuyển động & hơi thở)
Tay và thân hướng về phía trước, thăm dò/dẫn dắt đối phương — đây là thức chuyển tiếp, không phát kình mạnh. Nhịp thở nhẹ, đều.
Lưu ý khi tập / lỗi thường gặp
Thực hiện quá nhanh, bỏ qua ý nghĩa “thăm dò” của thức.
Ứng dụng ngắn
Thăm dò phản ứng đối phương trước khi quyết định tấn công thật.
Video hướng dẫn riêng thức này
44. Hậu Chiêu (后招 – Hòu zhāo)
Nguồn gốc & lịch sử
Đối xứng với Tiền Chiêu — cặp thức này khá hiếm trong các bài quyền cổ vì thường không mang tính “tên gọi hình tượng” mà chỉ đơn thuần mô tả hướng chuyển động.
Ý nghĩa tên gọi
“Chiêu lùi” — đối xứng với Tiền Chiêu, hướng về phía sau.
Cách tập (chuyển động & hơi thở)
Tay và thân hướng về phía sau/bên, tạo thế đối xứng với Tiền Chiêu ngay trước đó.
Lưu ý khi tập / lỗi thường gặp
Tương tự Tiền Chiêu.
Ứng dụng ngắn
Hoàn thiện cặp thăm dò hai hướng trước-sau, chuẩn bị cho đòn quyết định Dã Mã Phân Tông tiếp theo.
Video hướng dẫn riêng thức này
45. Dã Mã Phân Tông (野马分鬃 – Yěmǎ fēn zōng)
Nguồn gốc & lịch sử
Một trong những thức được yêu thích nhất về mặt hình ảnh trong cả Thái Cực Quyền nói chung (Dương Gia cũng có phiên bản riêng nổi tiếng) — thể hiện rõ nhất Liệt Kình trong toàn bộ Bát Pháp, thường dùng làm ví dụ giảng dạy kinh điển khi nói về kình lực tách đôi hướng.
Ý nghĩa tên gọi
“Chia bờm ngựa hoang” — hai tay tách ra hai hướng ngược nhau như tách bờm ngựa.
Cách tập (chuyển động & hơi thở)
Hai tay tách đều hai hướng ngược nhau trong cùng một chuyển động, thể hiện rõ Liệt Kình trong Bát Pháp. Thở ra khi hai tay tách ra.
Lưu ý khi tập / lỗi thường gặp
Một tay “quên” tham gia lực tách, chỉ còn một tay chủ động thay vì cả hai (khác với Lãn Trát Y chỉ một tay chủ động, tay kia hỗ trợ).
Ứng dụng ngắn
Thoát khi bị ôm/khoá từ phía trước — hai tay tách theo Liệt Kình phá vỡ thế ôm bằng lực xé hai hướng ngược nhau.
Video hướng dẫn riêng thức này
46. Lục Phong Tứ Bế (lặp lại)
Thức này đã được phân tích đầy đủ (lịch sử, ý nghĩa, cách tập, lưu ý, ứng dụng, ảnh, video)
tại lao gia nhat lo doan 1.
Bấm vào link để xem lại, tránh đọc trùng nội dung ở đây.
Checklist — những điều cần nhớ sau bài này
- Đoạn khó nhất về mặt thể lực — không nên vội học nếu Đoạn 1-3 chưa thực sự vững.
- Đích Nhị Khởi có thể tập phiên bản không nhảy cho người mới hoặc có vấn đề khớp gối.
- Dã Mã Phân Tông: cả hai tay đều phải chủ động tách lực, khác với Lãn Trát Y chỉ một tay chủ động.
- Toàn Phong Cước cần xoay thân đủ nhanh để chân đá được kiểm soát, không đá theo quán tính.
Câu hỏi thường gặp
Có bắt buộc phải nhảy trong Đích Nhị Khởi không?
Không bắt buộc — phiên bản không nhảy (đá lần lượt, chân trụ luôn chạm đất) được nhiều giáo trình quốc tế chấp nhận như một điều chỉnh hợp lý, đặc biệt cho người mới hoặc người có vấn đề khớp gối.
Nếu đoạn này quá khó, có nên tạm dừng lâu hơn 6 buổi theo lịch không?
Có, nên dừng lại lâu hơn nếu cần — đây đúng là đoạn nhiều giáo trình khuyên nên đầu tư thêm thời gian. Việc kéo dài 8-10 buổi thay vì 6 buổi cho Đoạn 4 là hoàn toàn hợp lý.
