Đột ngột đau dữ dội như bị xé từ ngực ra sau lưng xuống bụng gọi 115 nói rõ đau như xé và đang bỏ thuốc huyết áp đừng tự lái xe

36 / 402 bàiPhần 1 Giữ mạng sống trước đãCấp cứu chương~4 phút đọcMức B bằng chứng
Tóm tắt: Gọi 115, nói rõ "đau như xé, đang chạy"; có tăng huyết áp, có bỏ thuốc thì kể luôn. Cơn đau như bị xé từ ngực ra lưng: 5 điều nên biết.

Xem nhanh trong 1 phút

🎬 Video của bài này sắp có. Trong lúc chờ, bạn đọc bài bên dưới: đủ ý như video.

5 ý chính

  1. Bóc tách động mạch chủ là khi lớp trong của động mạch chủ bị rách, máu xé dọc thành mạch. Cơn đau đến đột ngột, dữ dội nhất ngay từ đầu, như bị xé, chạy từ ngực ra lưng, xuống bụng. Bệnh xử trí khác hẳn nhồi máu cơ tim, nên bác sĩ cần nghĩ tới nó để chụp kiểm tra.
  2. Tháng 6/2026 (Báo Tiền Phong): người đàn ông 50 tuổi ở Vĩnh Long tăng huyết áp hơn 10 năm, tự ngưng thuốc hơn một tháng, đang ngủ thì đau ngực dữ dội lan ra sau lưng, huyết áp vọt trên 200 mmHg – bóc tách động mạch chủ ngực đã vỡ, được can thiệp khoảng 6 giờ và hồi phục. Bác sĩ cho biết nguy cơ tử vong của bệnh tăng khoảng 1–2% mỗi giờ trong 48 giờ đầu.
  3. Bệnh dễ bị nhầm: theo sổ theo dõi quốc tế IRAD (464 ca), mất mạch một bên tay chỉ gặp ở khoảng 15% người bệnh. Có ca đau lưng dữ dội, lúc đầu tưởng thoái hóa cột sống, chụp CT mới ra bóc tách.
  4. Nguy cơ cao hơn: tăng huyết áp không kiểm soát (ở Việt Nam khoảng 1/4 người từ 18 tuổi bị tăng huyết áp), hội chứng Marfan, nhà có người bệnh động mạch chủ, đã biết phình động mạch chủ.
  5. Khi gọi 115: nói rõ "đau như xé, đau đang chạy ra lưng"; kể thêm có tăng huyết áp, có bỏ thuốc, nhà có người bệnh động mạch chủ. Không tự lái xe, không nằm chờ sáng, không tự uống thuốc gì.

Cái giá phải trả và thứ đổi lại

💸 Cái giá

Không tốn tiền.

🎯 Đổi lại được gì (theo sách)

Giúp bác sĩ nghĩ ngay tới bóc tách động mạch chủ để chụp kiểm tra, vì bệnh này xử trí khác nhồi máu cơ tim. Mức bằng chứng: B.

Ở Việt Nam: luật, số liệu, vụ việc

📅 Thông tin cập nhật đến:

  • Ở Việt Nam: Báo Tiền Phong 15/6/2026 – một người đàn ông 50 tuổi ở Vĩnh Long tăng huyết áp hơn 10 năm, điều trị không liên tục, tự ngưng thuốc hơn một tháng; đang ngủ thì đau ngực dữ dội lan ra sau lưng, huyết áp vọt trên 200 mmHg; chẩn đoán bóc tách động mạch chủ ngực đã vỡ, tràn máu màng phổi, màng tim; được can thiệp khoảng 6 giờ ở một bệnh viện tại Cần Thơ và hồi phục.
  • Bác sĩ: tỉ lệ tử vong của bóc tách động mạch chủ tăng 1–2% mỗi giờ trong 48 giờ đầu, đã vỡ thì trên 95%; người tăng huyết áp không được tự ý ngưng thuốc dù thấy khỏe.
  • Bệnh viện Tâm Anh: có ca đau lưng dữ dội lan giữa hai bả vai, lúc đầu tưởng do thoái hóa cột sống, chụp CT mới ra bóc tách động mạch chủ.
  • VnEconomy 13/5/2026: khoảng 26,2% người từ 18 tuổi ở Việt Nam bị tăng huyết áp.
  • IRAD (JAMA 2000, 464 ca): mất mạch một bên chỉ gặp ở 15,1% người bệnh.
  • ACC/AHA 2022: nguy cơ cao khi có hội chứng Marfan, bệnh mô liên kết, gia đình có người bệnh động mạch chủ, đã biết phình động mạch chủ; huyết áp không kiểm soát là yếu tố nguy cơ đã biết.
  • Gọi 115 (Thông tư 42/2026/TT-BYT từ 1/11/2026: 113 tiếp nhận cả cấp cứu y tế, 115 vẫn dùng trong giai đoạn chuyển tiếp).

Luật, mức tiền và lãi suất có thể đã thay đổi sau ngày cập nhật. Trước khi làm theo, hãy kiểm tra văn bản gốc hoặc hỏi cơ quan có thẩm quyền.

Lưu ý khi áp dụng

Không lặp số của tập 045 (IRAD 27,4% tử vong trong viện, 58% loại A không mổ). Con số "tử vong tăng 1–2% mỗi giờ trong 48 giờ đầu" là lời bác sĩ trong bài báo, phải gắn "theo bác sĩ". Không tên thuốc, không liều, không khuyên uống aspirin. Không nêu tên bệnh viện, tên viết tắt người bệnh. Không hướng dẫn tự đo huyết áp hai tay để chẩn đoán.

Làm ngay hôm nay

  • Đau đột ngột như xé ra lưng: gọi 115
  • Nói rõ: "đau như xé, đang chạy"
  • Kể: tăng huyết áp, có bỏ thuốc, bệnh trong nhà
  • Không tự lái xe, không chờ đến sáng
  • Đang uống thuốc huyết áp: không tự ý bỏ

Câu hỏi để tự kiểm tra: Nhà bạn có ai đang uống thuốc huyết áp mà hay "quên" không?

Ảnh đúc kết (lưu lại để nhớ)

Đau như bị xé từ ngực ra lưng
Ảnh đúc kết bài 36: Đau như bị xé từ ngực ra lưng

Nguồn và ghi công

Bài dịch, rút gọn và bổ sung thông tin Việt Nam từ 高性价比人生指南 (mục 13.8, đã dịch và rút gọn) của tác giả eternity4719, phát hành theo giấy phép CC BY 4.0. Ensado đã chỉnh sửa so với bản gốc: dịch sang tiếng Việt, rút gọn, thay số liệu Trung Quốc bằng luật và số liệu Việt Nam khi có. Tên tiếng Việt “Cẩm nang sống đáng đồng tiền” do Ensado đặt.

Nguồn Việt Nam và nghiên cứu được dẫn: Báo Tiền Phong (15/6/2026); Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh; Hagan và cộng sự, JAMA (2000); ACC/AHA (2022); VnEconomy (13/5/2026).

Thông tin tham khảo. Bài viết tổng hợp từ sách và nguồn công khai đến ngày cập nhật ghi trên, không thay thế lời khuyên của bác sĩ, luật sư hay chuyên gia tài chính. Trường hợp khẩn cấp về sức khỏe, gọi 115. Thấy thông tin đã cũ hoặc sai? Báo cho Ensado qua trang liên hệ.
Thấy hữu ích? Gửi cho bạn bè:FacebookTelegram