Đã có Jupyter chạy được (bài trước). Giờ cần biết đủ cú pháp Python để “nói chuyện” với máy — không cần học hết cả ngôn ngữ, chỉ cần phần thường dùng nhất trong phân tích dữ liệu.
Ra quyết định: if / elif / else
Đây là cách máy “quyết định” làm gì dựa trên điều kiện — nền tảng của hầu hết logic xử lý dữ liệu (ví dụ: “nếu giá trị bị thiếu, thay bằng 0; nếu không, giữ nguyên”).
Lặp lại: for và while
Trong thực hành phân tích dữ liệu với pandas (sẽ học ở bài sau), bạn sẽ ít khi cần viết tay for để xử lý từng dòng dữ liệu — pandas có cách làm nhanh hơn nhiều (gọi là “vectorized
operations”). Nhưng hiểu for/while cơ bản vẫn cần thiết để đọc hiểu code
của người khác và xử lý các trường hợp đặc biệt.
Xem thêm
Video này (tiếng Anh) thực hành sâu hơn if/elif/else và các phép so sánh logic trong Python.
- Bạn viết được 1 đoạn if/elif/else đơn giản để phân loại 1 giá trị số (âm/0/dương).
- Bạn phân biệt được khi nào dùng for (biết trước số lần lặp) và khi nào dùng while (lặp đến khi hết điều kiện).
- Bạn hiểu vì sao pandas thường không cần viết tay vòng lặp for để xử lý dữ liệu.
Không cần nhớ hết cú pháp Python ngay từ đầu — quan trọng hơn là hiểu NGUYÊN LÝ (ra quyết định, lặp lại) để khi gặp code thực tế, bạn đọc hiểu được logic đang làm gì, dù chưa nhớ chính xác từng chi tiết cú pháp.
Câu hỏi thường gặp
Có bắt buộc phải nhớ hết cú pháp trước khi học pandas không?
Không — nắm được nguyên lý cơ bản (if/for/while) là đủ để bắt đầu. Cú pháp chi tiết sẽ quen dần qua thực hành ở các bài sau, không cần học vẹt trước.
Python có phân biệt hoa/thường không?
Có — Python phân biệt chữ hoa/thường (case-sensitive), “x” và “X” là 2 biến khác nhau. Đây là lỗi rất dễ mắc khi mới học.
Vì sao dòng code trong if/for/while cần thụt lề (indent)?
Python dùng khoảng trắng đầu dòng (indentation) để xác định đâu là 1 khối lệnh, thay vì dùng dấu ngoặc {} như nhiều ngôn ngữ khác — thụt lề sai sẽ gây lỗi hoặc chạy sai logic.