Xem nhanh trong 1 phút
6 ý chính
- Bộ luật Dân sự 2015, Điều 48 khoản 2: người thành niên có năng lực hành vi dân sự đầy đủ được tự chọn người giám hộ cho mình. Người được chọn có thể là cá nhân hoặc tổ chức, và phải đồng ý. Việc lựa chọn lập thành văn bản có công chứng hoặc chứng thực.
- Không có văn bản này, luật xếp thứ tự người giám hộ đương nhiên: vợ hoặc chồng, rồi con cả (con tiếp theo), rồi cha mẹ (Điều 53). Không có ai thì UBND xã cử người; có tranh chấp thì tòa án chỉ định (Điều 54).
- Văn bản chỉ có tác dụng khi bố mẹ rơi vào tình trạng cần được giám hộ – thường là sau khi tòa tuyên dựa trên giám định. Việc giám hộ phải đăng ký hộ tịch (Điều 46).
- Người giám hộ không toàn quyền: bán, cho thuê, thế chấp tài sản lớn của bố mẹ phải có người giám sát việc giám hộ đồng ý (Điều 59).
- Văn bản này khác di chúc: di chúc lo tài sản sau khi mất, còn văn bản này lo cho bố mẹ lúc còn sống mà không tự quyết được. Theo ước tính của Bệnh viện Lão khoa Trung ương, Việt Nam có khoảng 660.000 người sa sút trí tuệ (2015).
- Thông tin pháp luật tham khảo.
Cái giá phải trả và thứ đổi lại
💸 Cái giá
Một buổi ra văn phòng công chứng hoặc ủy ban xã, phí công chứng, chứng thực theo quy định. Khó nhất là mở lời: phải nói thẳng với bố mẹ về ngày bố mẹ không tự lo được cho mình.
🎯 Đổi lại được gì (theo sách)
Bố mẹ tự chọn người mình tin khi còn đủ tỉnh táo; người được chọn được xét trước thứ tự giám hộ đương nhiên; anh chị em khỏi tranh nhau, không phải để ủy ban hay tòa án quyết thay. Mức bằng chứng: A.
Ở Việt Nam: luật, số liệu, vụ việc
📅 Thông tin cập nhật đến:
- Ở Việt Nam: Bộ luật Dân sự 2015, Điều 48 khoản 2: người thành niên có năng lực hành vi dân sự đầy đủ được lựa chọn người giám hộ cho mình; khi họ ở tình trạng cần được giám hộ thì cá nhân, pháp nhân được lựa chọn là người giám hộ nếu người này đồng ý; việc lựa chọn phải lập thành văn bản có công chứng hoặc chứng thực.
- Điều 53: không có người giám hộ theo khoản 2 Điều 48 thì người giám hộ đương nhiên của người mất năng lực hành vi dân sự theo thứ tự vợ hoặc chồng, con cả (rồi con tiếp theo), cha mẹ.
- Điều 54: không có người giám hộ đương nhiên thì UBND cấp xã nơi cư trú cử; có tranh chấp thì tòa án chỉ định.
- Điều 46 khoản 3: việc giám hộ phải đăng ký tại cơ quan hộ tịch.
- Điều 59: bán, cho thuê, thế chấp tài sản có giá trị lớn của người được giám hộ phải được người giám sát việc giám hộ đồng ý.
- Điều 22, 23: tòa tuyên mất năng lực hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi trên cơ sở giám định.
- Bệnh viện Lão khoa Trung ương ước tính năm 2015 Việt Nam có khoảng 660.000 người sa sút trí tuệ, có thể lên tới 1,8 triệu người vào năm 2050 (Đại Đoàn Kết 23/3/2026).
Luật, mức tiền và lãi suất có thể đã thay đổi sau ngày cập nhật. Trước khi làm theo, hãy kiểm tra văn bản gốc hoặc hỏi cơ quan có thẩm quyền.
Lưu ý khi áp dụng
Không dùng điều luật Trung Quốc (BLDS TQ Điều 28, 31, 33; "ý định giám hộ" qua cư ủy hội, Bộ Dân chính) và giá "vài trăm tệ". Không nêu mức phí công chứng cụ thể (chưa xác minh biểu phí hiện hành). Không nói văn bản có hiệu lực ngay khi ký: chỉ áp dụng khi người lập ở tình trạng cần được giám hộ. Không nói "hạn chế năng lực hành vi dân sự" cho người già lẫn. Không lặp phần tòa tuyên mất năng lực, bị dắt đi ký bán nhà, thời hiệu 2 năm (tập 178), không lặp di chúc (tập 114). Không nói "tòa án huyện", "UBND huyện".
Làm ngay hôm nay
- Chọn lúc bố mẹ khỏe, vui để mở lời
- Để bố mẹ tự chọn người mình tin
- Hỏi người được chọn có nhận không
- Lập văn bản ở văn phòng công chứng hoặc UBND xã
- Báo cả nhà biết, cất bản chính cẩn thận
Câu hỏi để tự kiểm tra: Nhà bạn đã từng bàn chuyện này chưa?
Ảnh đúc kết (lưu lại để nhớ)

Nguồn và ghi công
Bài dịch, rút gọn và bổ sung thông tin Việt Nam từ 高性价比人生指南 (mục 17.1, đã dịch và rút gọn) của tác giả eternity4719, phát hành theo giấy phép CC BY 4.0. Ensado đã chỉnh sửa so với bản gốc: dịch sang tiếng Việt, rút gọn, thay số liệu Trung Quốc bằng luật và số liệu Việt Nam khi có. Tên tiếng Việt “Cẩm nang sống đáng đồng tiền” do Ensado đặt.
Nguồn Việt Nam và nghiên cứu được dẫn: Bộ luật Dân sự 2015 (Điều 46, 48, 53, 54, 59); Báo Đại Đoàn Kết (23/3/2026).



