Xem nhanh trong 1 phút
5 ý chính
- Theo QĐ 678/QĐ-BYT (26/2/2025) của Bộ Y tế, phụ nữ mang thai được xét nghiệm HIV, viêm gan B và giang mai ngay từ lần khám thai đầu tiên hoặc càng sớm càng tốt. Có nguy cơ mới sau khi đã âm tính thì nói với bác sĩ để xét nghiệm lại gần ngày sinh.
- Theo Luật Phòng, chống HIV/AIDS sửa đổi 2020, xét nghiệm HIV cho phụ nữ mang thai do quỹ BHYT và ngân sách nhà nước chi trả; Nhà nước cấp miễn phí thuốc kháng HIV cho mẹ và con có chỉ định dự phòng lây truyền. Giang mai, viêm gan B: hỏi nơi khám có thu phí không.
- Mẹ mang vi rút viêm gan B: con được tiêm vắc xin viêm gan B trong 24 giờ đầu, kèm huyết thanh kháng viêm gan B tốt nhất trong 12 giờ; bé được xét nghiệm lại lúc 7–12 tháng.
- Bệnh viện Da liễu Trung ương: tháng 8/2026 một bé 2 tháng tuổi mắc giang mai bẩm sinh, mẹ chưa từng được xét nghiệm; năm 2025 một bé 4 tháng tuổi mắc bệnh, mẹ đến tuần thai 34 mới phát hiện, mũi điều trị cuối chỉ một ngày trước khi sinh.
- Dương tính không phải đường cùng. Theo luật, kết quả HIV dương tính chỉ báo cho người được xét nghiệm, vợ hoặc chồng và nhân viên y tế trực tiếp tư vấn, chăm sóc – những người này phải giữ bí mật.
Cái giá phải trả và thứ đổi lại
💸 Cái giá
Một lần lấy máu ở lần khám thai đầu. Xét nghiệm HIV cho phụ nữ mang thai do quỹ BHYT và ngân sách nhà nước chi trả; giang mai, viêm gan B thì hỏi nơi khám có thu phí không.
🎯 Đổi lại được gì (theo sách)
Phát hiện sớm thì có thời gian điều trị và chặn lây truyền từ mẹ sang con: thuốc kháng HIV cho mẹ và con, điều trị giang mai bằng penicillin, tiêm vắc xin viêm gan B kèm huyết thanh cho con của mẹ mang vi rút viêm gan B. Mức bằng chứng: A.
Ở Việt Nam: luật, số liệu, vụ việc
📅 Thông tin cập nhật đến:
- Ở Việt Nam: QĐ 678/QĐ-BYT ngày 26/2/2025 (thay QĐ 2834/QĐ-BYT 2019) – hướng dẫn kỹ thuật dự phòng lây truyền HIV, viêm gan B, giang mai từ mẹ sang con: xét nghiệm ba bệnh ngay từ lần khám thai đầu tiên hoặc càng sớm càng tốt; con của mẹ HBsAg dương tính tiêm vắc xin viêm gan B trong 24 giờ, huyết thanh kháng viêm gan B tốt nhất trong 12 giờ, không muộn hơn 24 giờ; xét nghiệm HBsAg cho trẻ lúc 7–12 tháng.
- Luật Phòng, chống HIV/AIDS sửa đổi 2020 (hiệu lực 1/7/2021) Điều 35: xét nghiệm HIV cho phụ nữ mang thai do quỹ BHYT và ngân sách nhà nước chi trả; Điều 39: cấp miễn phí thuốc kháng HIV cho phụ nữ và trẻ em có chỉ định dự phòng lây truyền mẹ con.
- Luật 2006 Điều 30: kết quả dương tính chỉ báo cho người được xét nghiệm, vợ hoặc chồng, nhân viên y tế trực tiếp tư vấn, điều trị – phải giữ bí mật.
- Vụ việc: Bệnh viện Da liễu Trung ương, bé gái 2 tháng tuổi giang mai bẩm sinh, mẹ không được xét nghiệm, điều trị khi mang thai (VTC News 17/8/2026); bé 4 tháng tuổi, mẹ phát hiện ở tuần thai 34, mũi điều trị cuối một ngày trước khi chuyển dạ (VnExpress 16/4/2025).
Luật, mức tiền và lãi suất có thể đã thay đổi sau ngày cập nhật. Trước khi làm theo, hãy kiểm tra văn bản gốc hoặc hỏi cơ quan có thẩm quyền.
Lưu ý khi áp dụng
Không dùng chi tiết Trung Quốc: Quy phạm phòng lây truyền mẹ con TQ 2020, Điều lệ phòng chống AIDS TQ (Điều 23, 43, 44). Không đọc liều, số mũi penicillin; không tên thuốc kháng vi rút. Không nói "xét nghiệm giang mai, viêm gan B miễn phí" (chưa xác minh). Không đưa tỷ lệ lây khi không can thiệp (các nguồn VN lệch nhau). Số liệu VietnamPlus 2019 về tỷ lệ xét nghiệm quá cũ – không dùng. Không nêu tên, quê bệnh nhân. Tránh trùng tập 396 (vắc xin viêm gan B sơ sinh) – chỉ nhắc một câu; tập 131 (sàng lọc sơ sinh).
Làm ngay hôm nay
- Lần khám đầu: hỏi đã xét nghiệm HIV, giang mai, viêm gan B chưa
- Ghi kết quả vào sổ khám thai, mang theo khi đi sinh
- Dương tính: điều trị ngay theo bác sĩ, không tự dùng thuốc
- Mẹ viêm gan B: dặn trước nơi sinh để con được tiêm sớm
- Đừng bỏ lịch theo dõi của con sau sinh
Câu hỏi để tự kiểm tra: Lần khám thai đầu, bạn có được tư vấn xét nghiệm không?
Ảnh đúc kết (lưu lại để nhớ)

📚 Đọc thêm / đồ dùng gợi ý: Sách Học Làm Cha Mẹ Hiệu Quả (link tiếp thị) Ensado có thể nhận hoa hồng, giá của bạn không đổi.
Nguồn và ghi công
Bài dịch, rút gọn và bổ sung thông tin Việt Nam từ 高性价比人生指南 (mục 27.3, đã dịch và rút gọn) của tác giả eternity4719, phát hành theo giấy phép CC BY 4.0. Ensado đã chỉnh sửa so với bản gốc: dịch sang tiếng Việt, rút gọn, thay số liệu Trung Quốc bằng luật và số liệu Việt Nam khi có. Tên tiếng Việt “Cẩm nang sống đáng đồng tiền” do Ensado đặt.
Nguồn Việt Nam và nghiên cứu được dẫn: Quyết định 678/QĐ-BYT (2025); Luật Phòng, chống HIV/AIDS (2006, sửa đổi 2020); VTC News (17/8/2026); VnExpress (16/4/2025).