Vào làm chỗ có bụi ồn hóa chất thì hỏi rõ yếu tố có hại trước khi ký công ty phải khám sức khỏe khám bệnh nghề nghiệp và trả tiền nghỉ việc nhớ nhận lại hồ sơ sức khỏe

296 / 514 bàiPhần 5 Công việc và làm ănViệc làm chương~5 phút đọcMức A bằng chứng
Tóm tắt: Công ty phải nói thật về yếu tố có hại, khám sức khỏe, khám bệnh nghề nghiệp và trả tiền. Làm việc độc hại: 5 điều nên biết.

Xem nhanh trong 1 phút

🎬 Video của bài này sắp có. Trong lúc chờ, bạn đọc bài bên dưới: đủ ý như video.

6 ý chính

  1. Quyền được biết: khi giao kết hợp đồng, công ty phải cung cấp thông tin trung thực về điều kiện làm việc, an toàn, vệ sinh lao động mà bạn yêu cầu (Bộ luật Lao động, Điều 16); hợp đồng phải có nội dung trang bị bảo hộ lao động (Điều 21). Luật An toàn, vệ sinh lao động (Điều 6) cho bạn quyền được biết đầy đủ yếu tố nguy hiểm, có hại và cách phòng, được huấn luyện.
  2. Khám sức khỏe (Luật An toàn, vệ sinh lao động, Điều 21): khám trước khi bố trí làm việc; mỗi năm ít nhất 1 lần; nghề nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm ít nhất 6 tháng/lần; người tiếp xúc yếu tố có nguy cơ phải được khám phát hiện bệnh nghề nghiệp. Công ty trả toàn bộ chi phí.
  3. Từ 15/2/2026: Thông tư 60/2025/TT-BYT có danh mục 35 bệnh nghề nghiệp được hưởng bảo hiểm xã hội (bụi phổi silic, điếc do tiếng ồn, nhiễm độc chì, benzen…); Thông tư 56/2025/TT-BYT quy định khám phát hiện bệnh nghề nghiệp và buộc công ty trả lại hồ sơ quản lý sức khỏe, hồ sơ bệnh nghề nghiệp khi bạn chuyển việc, thôi việc.
  4. Từ 10/9/2026 (Nghị định 283/2026), không tổ chức khám sức khỏe định kỳ, khám phát hiện bệnh nghề nghiệp bị phạt theo từng người lao động và buộc phải tổ chức khám. Thấy rõ nguy cơ đe dọa nghiêm trọng tính mạng, sức khỏe, bạn được từ chối làm hoặc rời nơi làm việc mà vẫn được trả đủ lương, và phải báo ngay cho người quản lý.
  5. Vụ việc: một công ty bột đá ở Nghệ An nhiều năm không khám sức khỏe định kỳ, không khám phát hiện bệnh nghề nghiệp, không quan trắc môi trường lao động; 62 lao động mắc bụi phổi silic, 6 người tử vong (Báo Đại biểu Nhân dân, 3/2024).
  6. Thông tin pháp luật tham khảo.

Cái giá phải trả và thứ đổi lại

💸 Cái giá

Không tốn tiền. Hỏi ba câu khi phỏng vấn, đọc kỹ hợp đồng, giữ mỗi tờ kết quả khám. Khó nhất là dám mở lời hỏi và đòi giấy tờ.

🎯 Đổi lại được gì (theo sách)

Biết trước mình đánh đổi điều gì, bệnh được phát hiện sớm, có giấy tờ để đòi chế độ bệnh nghề nghiệp về sau. Mức bằng chứng: A.

Ở Việt Nam: luật, số liệu, vụ việc

📅 Thông tin cập nhật đến:

  • Ở Việt Nam: Bộ luật Lao động 2019 Điều 16 k1: người sử dụng lao động phải cung cấp thông tin trung thực về công việc, điều kiện làm việc, an toàn, vệ sinh lao động… mà người lao động yêu cầu; Điều 21 k1 h: hợp đồng phải có nội dung trang bị bảo hộ lao động.
  • Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015 Điều 6 k1: được cung cấp đầy đủ thông tin về yếu tố nguy hiểm, có hại và biện pháp phòng, chống; được huấn luyện; được khám phát hiện bệnh nghề nghiệp; thấy rõ nguy cơ đe dọa nghiêm trọng tính mạng, sức khỏe thì được từ chối làm hoặc rời nơi làm việc mà vẫn được trả đủ lương, phải báo ngay người quản lý.
  • Điều 21: khám sức khỏe ít nhất 1 lần/năm; nghề nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm, người khuyết tật, chưa thành niên, cao tuổi ít nhất 6 tháng/lần; khám trước khi bố trí làm việc và trước khi chuyển sang việc nặng nhọc, độc hại hơn; người tiếp xúc yếu tố có nguy cơ được khám phát hiện bệnh nghề nghiệp; người sử dụng lao động chi trả (k6).
  • Thông tư 56/2025/TT-BYT (hiệu lực 15/2/2026, thay TT 28/2016): khám phát hiện bệnh nghề nghiệp sau 6 tháng tiếp xúc; trả kết quả trong 20 ngày; Điều 18: công ty quản lý hồ sơ sức khỏe, hồ sơ bệnh nghề nghiệp và trả lại cho người lao động khi chuyển công tác, thôi việc, nghỉ việc.
  • Thông tư 60/2025/TT-BYT (hiệu lực 15/2/2026): 35 bệnh nghề nghiệp được hưởng BHXH (bụi phổi silic, điếc do tiếng ồn, nhiễm độc chì, nhiễm độc benzen…).
  • NĐ 283/2026 (từ 10/9/2026): không khám sức khỏe định kỳ, không khám phát hiện bệnh nghề nghiệp bị phạt 1–3 triệu mỗi người lao động, tối đa 75 triệu, buộc tổ chức khám (LSVN 12/8/2026).
  • Vụ việc: một công ty bột đá ở Nghệ An nhiều năm không khám sức khỏe, không khám phát hiện bệnh nghề nghiệp, không quan trắc môi trường; 62 lao động mắc bụi phổi silic, 6 người tử vong (Đại biểu Nhân dân 6/3/2024).

Luật, mức tiền và lãi suất có thể đã thay đổi sau ngày cập nhật. Trước khi làm theo, hãy kiểm tra văn bản gốc hoặc hỏi cơ quan có thẩm quyền.

Lưu ý khi áp dụng

Không dùng Luật Phòng chống bệnh nghề nghiệp Trung Quốc Điều 33, 35, 36: "không được báo thì được từ chối làm", "khám ba lần, chưa khám khi rời vị trí thì không được chấm dứt hợp đồng", "bản sao hồ sơ có đóng dấu" – Việt Nam không có các quy định này; quyền từ chối ở Việt Nam chỉ khi thấy rõ nguy cơ đe dọa nghiêm trọng tính mạng, sức khỏe (Luật ATVSLĐ Điều 6 k1 đ). Không nói "phạt 75 triệu" như mức chắc chắn (chưa rõ mức cá nhân hay tổ chức). Không nêu tên công ty bột đá, tên người bệnh; không mô tả triệu chứng chi tiết, không nói thuốc. Tránh trùng tập 111 (tai nạn lao động), 317 (hầm biogas), 354 (ca đêm). Luật ATVSLĐ sửa đổi đang trình Quốc hội (đề xuất hiệu lực 1/3/2027).

Làm ngay hôm nay

  • Khi phỏng vấn, hỏi chỗ làm có bụi, ồn, hóa chất gì
  • Hỏi trang bị bảo hộ ra sao, ai trả tiền khám
  • Đọc phần bảo hộ lao động trong hợp đồng
  • Mỗi lần khám, xin giữ một bản kết quả
  • Nghỉ việc: nhận lại hồ sơ sức khỏe, cất kỹ

Câu hỏi để tự kiểm tra: Chỗ bạn làm có khám bệnh nghề nghiệp không?

Ảnh đúc kết (lưu lại để nhớ)

Chỗ làm bụi, ồn, độc: hỏi trước, khám đủ
Ảnh đúc kết bài 296: Chỗ làm bụi, ồn, độc: hỏi trước, khám đủ

📚 Đọc thêm / đồ dùng gợi ý: Sổ tay A5 để ghi chép chi tiêu, khoản nợ (link tiếp thị) Ensado có thể nhận hoa hồng, giá của bạn không đổi.

Nguồn và ghi công

Bài dịch, rút gọn và bổ sung thông tin Việt Nam từ 高性价比人生指南 (mục 19.9, đã dịch và rút gọn) của tác giả eternity4719, phát hành theo giấy phép CC BY 4.0. Ensado đã chỉnh sửa so với bản gốc: dịch sang tiếng Việt, rút gọn, thay số liệu Trung Quốc bằng luật và số liệu Việt Nam khi có. Tên tiếng Việt “Cẩm nang sống đáng đồng tiền” do Ensado đặt.

Nguồn Việt Nam và nghiên cứu được dẫn: Bộ luật Lao động 2019 (Điều 16, 21); Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015 (Điều 6, 21); Thông tư 56/2025/TT-BYT, 60/2025/TT-BYT; Nghị định 283/2026/NĐ-CP; Báo Đại biểu Nhân dân (6/3/2024).

Thông tin tham khảo. Bài viết tổng hợp từ sách và nguồn công khai đến ngày cập nhật ghi trên, không thay thế lời khuyên của bác sĩ, luật sư hay chuyên gia tài chính. Trường hợp khẩn cấp về sức khỏe, gọi 115. Thấy thông tin đã cũ hoặc sai? Báo cho Ensado qua trang liên hệ.
Thấy hữu ích? Gửi cho bạn bè:FacebookTelegram