Leo núi mùa rét thấy người run nói lắp đi loạng choạng là hạ thân nhiệt thay ngay đồ ướt ủ ấm phần thân trước cho uống ấm ngọt không cho uống rượu hết run là nặng hơn gọi 115 hoặc 113

61 / 514 bàiPhần 1 Giữ mạng sống trước đãCấp cứu chương~3 phút đọcMức B bằng chứng
Tóm tắt: Thay đồ ướt, quấn kín, ủ ấm thân trước, cho uống ấm ngọt. Không rượu. Hết run, lơ mơ: gọi 115 hoặc 113. Hạ thân nhiệt: 5 điều nên biết.

Xem nhanh trong 1 phút

🎬 Video của bài này sắp có. Trong lúc chờ, bạn đọc bài bên dưới: đủ ý như video.

5 ý chính

  1. Theo Cơ quan Khí tượng quốc gia Mỹ, thân nhiệt dưới 35°C là hạ thân nhiệt. Dấu hiệu: run, nói lắp, nói không rõ, đi loạng choạng, chậm chạp, nghĩ không ra. Đầu tháng 1/2026, đỉnh Fansipan xuống khoảng −3°C; dính mưa, gặp gió là dễ bị.
  2. Thấy dấu hiệu: dừng lại, đưa vào chỗ kín gió, thay ngay đồ ướt, quấn chăn giữ nhiệt hoặc đồ khô. Ủ ấm phần thân trước – ngực, bụng, lưng – chưa vội sưởi tay chân.
  3. Còn tỉnh, nuốt được: cho uống nước ấm, ngọt. Không cho rượu: rượu làm mất cơn run, mà run là cách cơ thể tự sinh nhiệt.
  4. Hết run không phải đã đỡ, có khi là nặng thêm. Không xoa bóp tay chân, không ngâm nước nóng, di chuyển nhẹ nhàng vì người hạ thân nhiệt nặng dễ ngừng tim. Gọi không tỉnh, không thở bình thường: ép tim và gọi 115 hoặc 113.
  5. Leo Fansipan đường bộ phải có giấy phép và người dẫn đường. Tháng 3/2025, một du khách nước ngoài leo một mình, lạc suốt đêm, gần 30 người băng rừng đi tìm.

Cái giá phải trả và thứ đổi lại

💸 Cái giá

Một tấm chăn giữ nhiệt bằng giấy bạc (rẻ, gọn) và một bộ đồ khô dự phòng. Học các dấu hiệu thì không mất tiền.

🎯 Đổi lại được gì (theo sách)

Nhận ra sớm và xử trí khi người còn tỉnh. Cơ quan Khí tượng quốc gia Mỹ (NWS): thân nhiệt dưới 35°C là hạ thân nhiệt; thấy lạnh, chậm chạp, nghĩ không rõ thì đi khám ngay; đưa vào chỗ ấm, làm ấm từ phần thân (giữa cơ thể) trước, cho đồ uống ấm; rượu làm giảm run nên không uống; bất tỉnh thì hồi sức tim phổi. Hướng dẫn của Hội Y học hoang dã (Wilderness Medical Society, 2019) là hướng dẫn hành nghề của lĩnh vực này (sách chỉ đối chiếu phần tóm tắt). Mức bằng chứng: B.

Ở Việt Nam: luật, số liệu, vụ việc

📅 Thông tin cập nhật đến:

  • Ở Việt Nam: đầu tháng 1/2026, nhiệt độ trên đỉnh Fansipan xuống khoảng −3°C, băng giá phủ trắng (Tuổi Trẻ News 7/1/2026 – mới thấy qua kết quả tìm kiếm).
  • Tháng 3/2025, một du khách Hà Lan leo Fansipan một mình, lạc qua đêm, gần 30 người băng rừng tìm, được tìm thấy sau khoảng 8 giờ, tỉnh táo, trầy xước nhẹ; người này không biết leo Fansipan đường bộ phải được cấp phép và có người hướng dẫn (VnExpress International, Lao Động, Znews – qua kết quả tìm kiếm).
  • Cấp cứu: 115 hoặc 113 (Thông tư 42/2026/TT-BYT từ 1/11/2026).

Luật, mức tiền và lãi suất có thể đã thay đổi sau ngày cập nhật. Trước khi làm theo, hãy kiểm tra văn bản gốc hoặc hỏi cơ quan có thẩm quyền.

Lưu ý khi áp dụng

Không xoa bóp tay chân, không ngâm nước nóng, không lôi kéo mạnh khi di chuyển (người hạ thân nhiệt nặng dễ ngừng tim); hết run không phải đã đỡ mà có thể là nặng thêm. Không dùng nhiệt độ °F, không số 120. Không nêu giá chăn giữ nhiệt (chưa tra giá VN). Không nêu tên người, tên công ty du lịch. Chưa tìm được bài báo VN có ngày về ca tử vong vì hạ thân nhiệt khi leo núi Tây Bắc (Tà Xùa, Lảo Thẩn, Fansipan) – KHÔNG nói "đã có người chết vì hạ thân nhiệt ở…". Tránh trùng tập 070 (sốc nhiệt – ngược lại) và 326 (say rượu ngủ li bì).

Làm ngay hôm nay

  • Leo núi: mang chăn giữ nhiệt, đồ khô bọc túi ni lông
  • Đi theo đoàn, có người dẫn đường
  • Run, nói lắp, loạng choạng: dừng, thay đồ ướt, ủ ấm thân
  • Còn tỉnh: nước ấm, ngọt – không rượu
  • Hết run, lơ mơ: gọi 115 hoặc 113

Câu hỏi để tự kiểm tra: Bạn đã từng leo núi Tây Bắc mùa rét chưa?

Ảnh đúc kết (lưu lại để nhớ)

Run, nói lắp, lảo đảo: là hạ thân nhiệt
Ảnh đúc kết bài 61: Run, nói lắp, lảo đảo: là hạ thân nhiệt

Nguồn và ghi công

Bài dịch, rút gọn và bổ sung thông tin Việt Nam từ 高性价比人生指南 (mục 13.28, đã dịch và rút gọn) của tác giả eternity4719, phát hành theo giấy phép CC BY 4.0. Ensado đã chỉnh sửa so với bản gốc: dịch sang tiếng Việt, rút gọn, thay số liệu Trung Quốc bằng luật và số liệu Việt Nam khi có. Tên tiếng Việt “Cẩm nang sống đáng đồng tiền” do Ensado đặt.

Nguồn Việt Nam và nghiên cứu được dẫn: Cơ quan Khí tượng quốc gia Mỹ (NWS); Hội Y học hoang dã (Wilderness Medical Society, 2019); Báo Tuổi Trẻ (1/2026).

Thông tin tham khảo. Bài viết tổng hợp từ sách và nguồn công khai đến ngày cập nhật ghi trên, không thay thế lời khuyên của bác sĩ, luật sư hay chuyên gia tài chính. Trường hợp khẩn cấp về sức khỏe, gọi 115. Thấy thông tin đã cũ hoặc sai? Báo cho Ensado qua trang liên hệ.
Thấy hữu ích? Gửi cho bạn bè:FacebookTelegram