Bữa nào cũng thịt lợn, thịt bò? Mỗi tuần đổi vài bữa sang cá, gà, không tốn thêm đồng nào

92 / 514 bàiPhần 1 Giữ mạng sống trước đãKhông chết dần chương~3 phút đọcMức A bằng chứng
Tóm tắt: Không cần bỏ thịt đỏ. Mỗi tuần đổi vài bữa sang cá, gà, vịt, nấu luộc, hấp, kho thay chiên rán. Đổi thịt đỏ sang cá: 5 điều nên biết.

Xem nhanh trong 1 phút

🎬 Video của bài này sắp có. Trong lúc chờ, bạn đọc bài bên dưới: đủ ý như video.

5 ý chính

  1. Gộp 6 nghiên cứu theo dõi ở Mỹ, gần 30.000 người (2020): mỗi tuần ăn thêm 2 phần thịt đỏ chưa chế biến, nguy cơ tử vong cao hơn khoảng 3%. Cùng số phần mà là cá hay thịt gia cầm thì không thấy khác biệt.
  2. Ở Việt Nam, theo số liệu Viện Dinh dưỡng, lượng thịt các loại tăng từ 51 g/người/ngày năm 2000 lên 134,5 g năm 2020. Riêng thịt đỏ là 95,5 g/ngày, ở thành thị 116,9 g. Mức khuyến nghị: thịt đỏ không quá 350–500 g đã nấu chín mỗi tuần, tức không quá khoảng 70 g/ngày.
  3. Nói cho công bằng: 3% là nhỏ. Đừng mong đổi thịt mà sống thêm mấy năm – đây là việc thuận tay thì làm, không cần căng thẳng. Không cần bỏ hẳn thịt lợn, thịt bò.
  4. Cùng số tiền đi chợ, đổi vài bữa sang cá, gà, vịt là lựa chọn tốt hơn mà không tốn thêm. Đổi luôn cách nấu: luộc, hấp, kho thay vì chiên ngập dầu.
  5. Xúc xích, giăm bông, thịt nguội không phải món thay thế: đó là thịt chế biến sẵn, cũng làm nguy cơ cao hơn khoảng 3% mỗi 2 phần/tuần. Và đừng bỏ hẳn chất đạm, cả bữa chỉ cơm với rau.

Cái giá phải trả và thứ đổi lại

💸 Cái giá

Không tốn thêm tiền, không mất thời gian: đổi loại thịt chứ không mua thêm. Khó ở chỗ phải đổi khẩu vị.

🎯 Đổi lại được gì (theo sách)

Gộp 6 nhóm theo dõi ở Mỹ, gần 30.000 người (Zhong 2020, JAMA Internal Medicine): mỗi tuần ăn thêm 2 phần thịt đỏ chưa chế biến, nguy cơ tử vong cao hơn khoảng 3% (HR 1,03; 1,01–1,05); thêm 2 phần thịt chế biến cũng cao hơn khoảng 3% (1,03; 1,02–1,05); cùng số phần mà là gia cầm HR 0,99 (0,97–1,02), cá 0,99 (0,97–1,01) – không thấy khác biệt thống kê. Mức bằng chứng: A.

Ở Việt Nam: luật, số liệu, vụ việc

📅 Thông tin cập nhật đến:

  • Ở Việt Nam: theo số liệu Viện Dinh dưỡng, lượng thịt các loại bình quân tăng từ 51 g/người/ngày (2000) lên 84 g (2010) và 134,5 g (2020); riêng thịt đỏ năm 2020 là 95,5 g/người/ngày, thành thị 116,9 g; mức khuyến nghị (Quỹ Nghiên cứu Ung thư Thế giới): thịt đỏ không quá 3 lần/tuần, tổng 350–500 g đã nấu chín mỗi tuần, tức không quá khoảng 70 g/ngày (Tuổi Trẻ/PLO 25/3/2022).
  • PGS.TS Trương Tuyết Mai, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng: người Việt ăn khoảng 134 g thịt/ngày, thành thị 154 g; khuyến nghị 50–80 g; gia đình nên tăng cường cá và thủy hải sản (VnEconomy 31/3/2021).
  • Tài liệu Viện Dinh dưỡng ghi 136,4 g thịt/người/ngày năm 2020 (chỉ thấy qua kết quả tìm kiếm) – lệch nhẹ, nên nói "khoảng 135 g".

Luật, mức tiền và lãi suất có thể đã thay đổi sau ngày cập nhật. Trước khi làm theo, hãy kiểm tra văn bản gốc hoặc hỏi cơ quan có thẩm quyền.

Lưu ý khi áp dụng

Hiệu ứng nhỏ – sách nói đổi được thì đổi, không cần căng thẳng, đừng mong đổi thịt mà sống thêm mấy năm; cùng tiền mua thịt thì ưu tiên cá, gia cầm. Nghiên cứu theo dõi, không phải thử nghiệm. Không nói IARC, ung thư đại trực tràng (đã ở tập 230). Không nói "thịt lợn độc hại", không bảo bỏ hẳn thịt đỏ. Không gán "ăn cá 2–3 lần/tuần" cho Viện Dinh dưỡng (không tìm thấy văn bản). "Luộc, hấp, kho thay chiên ngập dầu" là cách làm chung, không gán cơ quan nào. Giá cá, gà ở VN chưa xác minh – không nêu. Không nhắc gỏi cá (tập 080), thủy ngân.

Làm ngay hôm nay

  • Đếm số bữa thịt lợn, thịt bò trong tuần
  • Đổi 2 bữa sang cá
  • Đổi thêm 1 bữa sang gà hoặc vịt
  • Ưu tiên luộc, hấp, kho, bớt chiên rán
  • Không đổi sang xúc xích, thịt nguội

Câu hỏi để tự kiểm tra: Tuần này nhà bạn ăn mấy bữa cá?

Ảnh đúc kết (lưu lại để nhớ)

Thịt lợn, thịt bò: đổi bớt sang cá
Ảnh đúc kết bài 92: Thịt lợn, thịt bò: đổi bớt sang cá

Nguồn và ghi công

Bài dịch, rút gọn và bổ sung thông tin Việt Nam từ 高性价比人生指南 (mục 2.23, đã dịch và rút gọn) của tác giả eternity4719, phát hành theo giấy phép CC BY 4.0. Ensado đã chỉnh sửa so với bản gốc: dịch sang tiếng Việt, rút gọn, thay số liệu Trung Quốc bằng luật và số liệu Việt Nam khi có. Tên tiếng Việt “Cẩm nang sống đáng đồng tiền” do Ensado đặt.

Nguồn Việt Nam và nghiên cứu được dẫn: Zhong và cộng sự (JAMA Internal Medicine, 2020); số liệu Viện Dinh dưỡng (Báo Tuổi Trẻ – Pháp Luật TP.HCM, 25/3/2022); VnEconomy (31/3/2021).

Thông tin tham khảo. Bài viết tổng hợp từ sách và nguồn công khai đến ngày cập nhật ghi trên, không thay thế lời khuyên của bác sĩ, luật sư hay chuyên gia tài chính. Trường hợp khẩn cấp về sức khỏe, gọi 115. Thấy thông tin đã cũ hoặc sai? Báo cho Ensado qua trang liên hệ.
Thấy hữu ích? Gửi cho bạn bè:FacebookTelegram